Informacja o dokumentacji zgromadzonej w archiwum FPNP

Fundacja "Polsko-Niemieckie Pojednanie", w czasie swojej dotychczasowej działalności w latach 1992-2008, zgromadziła dokumenty ponad miliona osób, które starały się o świadczenia z tytułu doznanych w czasie II wojny światowej represji.

Materiały te, zawierają zazwyczaj szczegółowy opis miejsca i warunków pracy uwiarygodniony dodatkowo zeznaniami świadków i oryginałami bądź kserokopiami dokumentów. Uzupełniają je fotografie i inne materiały ikonograficzne.

Typowe dokumenty (oryginały i kserokopie), jakie znajdują się we wnioskach beneficjentów Fundacji powstały w czasie wojny lub po jej zakończeniu, w tym także zaświadczenia wystawiane przez różne instytucje, przechowujące materiały archiwalne z czasów wojny.

Pierwsza grupa obejmuje między innymi dokumenty wydawane przez:

• władze niemieckie w czasie II wojny światowej,
• niemieckie zakłady pracy, które korzystały z pracy niewolniczej obywateli różnych narodowości,
• władze alianckie w czasie wojny i po jej zakończeniu.

Druga grupa materiałów jest znacznie liczniejsza - są to zaświadczenia wydawane np. przez:

• Główną (lub Okręgowe) Komisję Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Instytut Pamięci Narodowej,
• Międzynarodową Służbę Poszukiwań w Arolsen,
• agendy Czerwonego Krzyża - Międzynarodowy Komitet lub komitety krajowe,
• państwowe muzea obozów koncentracyjnych,
• Żydowski Instytut Historyczny,
• archiwa państwowe - polskie, niemieckie i inne,
• oświadczenia świadków, z ich uwiarygodnionymi podpisami,
• zaświadczenia kombatanckie, legitymacje kombatanckie, decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz zaświadczenia instytucji ubezpieczeniowych (ZUS, KRUS i inne).

We wnioskach beneficjentów znaleźć można także inne materiały źródłowe pochodzące z prywatnych zbiorów, np. korespondencję z okresu represji, pamiętniki wspomnienia.

W zasobie Archiwum znajduje się kilka tysięcy relacji i wspomnień osób represjonowanych, nadesłanych w odpowiedzi na apele i konkursy, organizowane prze Fundację. Fundacja przechowuje ponadto dokumentację przekazywaną przez środowiska kombatanckie poszkodowanych przez III Rzeszę - Oddziały Wojewódzkich Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych Przez III Rzeszę.

Pod względem zasięgu terytorialnego zgromadzone materiały mogą być wykorzystane zarówno do badań historycznych w skali ogólnoeuropejskiej, jaki i o zasięgu regionalnym. Pozwalają na zapoznanie się z losami dużych grup ludzkich rozsianych na całym okupowanym przez III Rzeszę terytorium oraz przebiegiem represji w poszczególnych krajach. W skali regionalnej dostarczają unikalnych informacji o represjach nazistowskich w poszczególnych powiatach, miastach i wioskach, które często umykają uwadze historiografii. Możliwe też jest jej zastosowanie przy badaniu wojennych losów poszczególnych grup społecznych jak inteligencja, chłopi, robotnicy.
Na korzystanie z dokumentacji, znajdującej się w Archiwum do celów naukowo-badawczych zgodę musi wyrazić Zarządu Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie".